Monday, 25 March 2024

प्रवासातली गोष्ट : ३

गीतांजली दिसायला लाघवी आणि सुंदर होती. तिच्या सौंदर्याची कल्पना आपण लहानपणी ऐकलेल्या गोष्टीतल्या सिंड्रेलाशी निश्चितच करु शकतो. लांबूनच पाहून तिची भुरळ पडावी, अशी परिकथेतली ती परीच जणू... आम्हा मुलांमुलींचा घोळका पाहून ती भांबावली. जसे आम्ही त्या चिरेबंदी वाड्याजवळ गेलो तसा आतून आवाज आला, 

“ गीता... खाली ये, पाहुणे आलेत बाहेर..."
 गीतांजली... जणू टागोरांच्या शब्दात रेखाटलेली नायिका. आम्ही जसे आत गेलो तशी ती तिथून धावतच माजघरात गेली. लांब सडक काळे केस, उंच पुरी आणि पाणीदार काळेशार डोळे. गीतांजली मला ओझरतीच नजरेस पडली.
आम्ही वाड्यात आलो. आम्हा शहरी पाहुण्यांना वाड्याचे भव्य प्रवेशद्वार सुरवातीला नजरेतच भरत नव्हते. इथल्या एक एक विस्तीर्ण दालनाला पाहून त्यातील मायेने केलेली सजावट पाहून इथल्या लोकांची मने ही तशीच मोठी असावीत असा आम्ही वाड्याला आतून पाहिल्यावर अंदाज लावला. आयताकार व्हरांड्यात अगदी मधोमध नक्षीदार रांगोळीने सजवलेले मातीचे तुळशी वृंदावन, चहूदिशांनी प्रकाशीत करणाऱ्या चार पणत्या, शेजारी कौलारू सागवानी झोपाळा आणि वाड्याच्या प्रत्येक कोपऱ्यात पोहोचणारा स्वयंपाकाचा दरवळ.

जसे आमची टोळी वाड्यात शिरली, तसा तिथे इतका गलका उठला, अगदी बाजार भरल्याचे चित्र होते. मुंबईचे वादळ असं तिथल्या लोकांना वाटू शकते असा उत्साह होता.
वाडा तसा जुन्या बांधणीचा होता. इतिहासात वर्णन असते ना अगदी तसा... सुरूवातीच्या भव्यदिव्य सागवानी खांबांनी त्याला चांगलाच आधार दिला होता. शेजघरांतून येणारा आवाज आम्हाला तिथे खुणावत होता. प्रेमाने ओतप्रोत भरलेली इथल्या माणसांची बोली मनाला भिडण्यासाठी खरं तर बाकी कोणत्या माध्यमाची गरजच नव्हती. थोडे थांबून अनुभवण्याची गरज होती.

“आक्का.... ए आक्का...”, करत सनिक दादा आत गेला.
आवाज ऐकताच आक्का पदराला हात पुसतच बाहेर आल्या. आक्का म्हणजे गीतांजलीची आई. आईच्या व्याख्येमध्ये बसते ना अगदी तशी.... जशी दुधावरची साय, तशीच होती ही माय. आताच ओळख झाली असे कुणीही म्हणणार नाही अशी ती आम्हा सगळ्यांची विचारपुस करत होती.
नववारी साडीतली आक्का आणि तिची हाक आजही कानात ऐकू येते. सनिक दादाने आमची ओळखपरेड करून दिल्यावर त्यांनी लगेच जेवणाचा आग्रह सुरू केला.

“अरं पोरांनो लांबनं आला, दमला असाल, बसा की वाईस निवांत... परसदारी जाऊन हातपाय धुवा. मी तुमच्यासाठी गरमागरम भाकऱी आणि पिठलं टाकते चुलीवर.”

अंगणात मांडी घालून बसण्यापासून ते चमचा न वापरता तो घास तोंडात जाईपर्यंत सगळ्यांचाच भान हरपून जेवण्याचा तो क्षण. हे सगळे आम्ही एन्जॉय करत होतो.

आक्कांनी वाढलेल्या चुलीवरच्या गरमा गरम भाकऱ्या, त्यावरची साजूक तुपाची धार, हिरव्या मिरचीचा ठेचा आणि खमंग पिठल्यावर सगळयांनीच मनसोक्त ताव मारला. तेवढ्यात आमच्यातला एक खवय्या रसिक बसल्या बसल्याच मोमोज, पिझ्झा सोबत तुलना करत त्या पिठल्याची आणि भाकरीची चवीचवीने तारीफ करू लागला.
 
“आक्का आमच्याकडे हे मोमोज डिश खूप फेमस आहे. सगळे क्रेझी होतात ते खाण्यासाठी... आक्का तुम्ही आमच्या कॅफेमध्ये का नाही येत एकदा, कोल्ड कॉफी सोबत या भाकरी आणि पिठल्याची जोडी चांगली जमेल... जस्ट टेल मी... आय विल डू इट फॉर यु... याचंही वेड लागेल लोकांना आक्का... हो ना?"

त्यावर आक्काने बॉक्समध्ये गपगुमान बसलेल्या मोमोज वर एक बारीक नजर फिरवली. तिला ते सुद्धा इंटरेस्टिंग वाटले आणि “ बरं दादया...आपण करु एक दिवस ” म्हणत गालातल्या गालात हसली.

या झणझणीत मेजवानीमुळे आमच्या सगळ्यांच्या तनामनात जोरदार उत्साह आला होता. जेवण सुरु होते तेव्हा गीतांजली फक्त लांबूनच आम्हाला पाहत होती. तिचा गोंधळलेला चेहरा अजूनही तसाच होता. मग न राहवून मी आक्काला म्हणाले,

 “ ही अशी लपते का मागे...? आम्ही पण तुमच्यासारखी माणसंच... परग्रहावरील एलियन नाही.... आक्का तिलाही बोलवा ना जेवायला...!”

 “ गीते... ये गं तू पण... बस अशी समोर ”
आक्काच्या एका हाकेतच ती समोर आली. आक्काने तिला बस म्हणताच, जशी ती बसली तशी तिची बडबड सुरु झाली. आमचं जेवण उरकेपर्यंत ती बडबड चालूच होती.
ही च का ती दहा मिनिटांपूर्वी पाहिलेली लाजरी, बुजरी, अबोल मुलगी ? आम्ही देखील बुचकळ्यात पडलो. 

गीतांजलीने तिला दोन मोठे भाऊ असल्याचे बोलण्याच्या ओघात सांगितलं. ते दोघेही शहरात असतात. थोरल्याचा संसार तिथेच आहे आणि धाकटा पुढचं शिक्षण घेण्यासाठी गेला आहे. मोठा भाऊ महिन्याला पैसे पाठवून या दोघींचा सांभाळ करतो. दसरा-दिवाळी सणाला अधून-मधून धावती भेट असते. असा संवाद झाला.

जेवण झाल्यावर गीतांजलीने आम्हाला तिचा पूर्ण वाडा दाखवला. हॉरर सिनेमामध्ये जसे रंगवून रंगवून सांगतात ना... तसंच काहीसं. तिच्या वाड्याबद्दल तिने आम्हाला सांगितलं होतं.

ऐकता ऐकता सगळेच त्या युनिक वाड्याचे फोटो सेशन करण्यात गुंगले होते. आम्ही सर्वच गावाकडल्या त्या वातावरणात चांगलेच रुळू लागलो होतो.

सगळा वाडा फिरलो पण गीतांजलीची खोली तिने आम्हाला काही दाखवली नाही. हो... पण त्या खोलीचं दार मात्र खूप छान नक्षीदार, कलाकुसर करुन सजवलेलं होतं. नुसतं दार पाहूनच कोणालाही त्या खोलीत जाण्याचा मोह व्हावा असं काहीसं....

आमच्यातला आइनस्टाईनचा शिष्य... सुरज त्या खोलीला पाहून अशी काही चौकशी करायला लागला की, आता तिथे जाऊन नक्की काहीतरी नवीन शोधून काढणार....

"गीता तू दार खूप छान सजवलं आहेस गं... ही खोली तुझी का...? तुला आर्ट मध्ये आवड आहे ...? पण तू खोली बंद का ठेवली आहेस...? आपण जाऊ या ना आत...”

सुरजची प्रश्नांची सरबत्ती सुरुच होती. पण गीतांजली काही केल्या त्या खोली विषयी चकार शब्द काढत नव्हती आणि कुणाला तिथे जाऊ देखील देत नव्हती. तेव्हा तिच्या चेहऱ्यावरचे रंग सरसर बदलताना मी पाहिले. शेवटी न राहवून गीतांजलीची खोली बघण्याच्या सुरजच्या उत्सुकतेला मी लगाम घातला.

“अरे व्वा... तुमच्या घरामागे केवढी मोठी जागा आहे. इथे आपण रात्री कॅम्प फायर करु शकतो... नाही का सनिक दादा...? चला सगळे तिथेच जाऊन बसू थोडा वेळ.” मी बोलत बोलतच अंगणात आले. वाडा पाहून झाल्यावर सर्वजण अंगणात बस्तान मांडून बसले. गप्पांची मैफिल रंगली. गीतांजलीच्या मधूर आवाजाने तेव्हा वेगळीच गाण्याची समा बांधली गेली.

छोटे मोठे गेम खेळता खेळता रात्रीचे अकरा साडेअकरा झाले, तरीही कुणी जागचे हलत नव्हते. लुकलुकत्या चांदण्यांत त्या दिवशीची रात्र जागवण्याचा जणू सगळ्यांनी चंग बांधला होता.


No comments:

Post a Comment